การส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนต้น หรือ Upper GI Endoscopy เป็นการตรวจที่ช่วยให้แพทย์มองเห็นภายในหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร และลำไส้เล็กส่วนต้นได้โดยตรง จึงสามารถใช้ค้นหาสาเหตุของอาการผิดปกติ รวมถึงเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อเพื่อตรวจเพิ่มเติมได้ในบางกรณี
การส่องกล้องสามารถช่วยตรวจหาความผิดปกติได้หลายอย่าง เช่น
แผลในกระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็กส่วนต้น
หลอดอาหารอักเสบ
ภาวะกรดไหลย้อนและภาวะแทรกซ้อนบางชนิด
Barrett’s esophagus
จุดเลือดออกในทางเดินอาหาร
ก้อนหรือติ่งเนื้อ
ความผิดปกติของเยื่อบุทางเดินอาหาร
มะเร็งบางชนิดบริเวณหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร หรือทางเดินอาหารส่วนต้น
ในระหว่างการตรวจ แพทย์ยังสามารถตัดชิ้นเนื้อเล็ก ๆ เพื่อนำไปตรวจเพิ่มเติม หรือรักษาภาวะเลือดออกบางประเภทผ่านกล้องได้ตามความเหมาะสม
ไม่ใช่อาการปวดท้องหรือแสบร้อนกลางอกทุกกรณีที่จะต้องส่องกล้องทันที แพทย์จะพิจารณาจากอาการ อายุ ประวัติสุขภาพ และปัจจัยเสี่ยงของแต่ละคน
อาการที่ควรเข้ารับการประเมิน เช่น
ปวดท้องส่วนบนหรือแน่นท้องต่อเนื่อง
แสบร้อนกลางอกหรือกรดไหลย้อนที่เป็นบ่อยและไม่ดีขึ้น
กลืนอาหารลำบากหรือเจ็บเวลากลืน
คลื่นไส้หรืออาเจียนต่อเนื่องโดยไม่ทราบสาเหตุ
อาเจียนเป็นเลือด
ถ่ายดำหรือสงสัยว่ามีเลือดออกในทางเดินอาหาร
น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
มีภาวะซีดหรือสงสัยเสียเลือดจากทางเดินอาหาร
อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณที่แพทย์ต้องตรวจหาสาเหตุเพิ่มเติม โดยการส่องกล้องเป็นหนึ่งในเครื่องมือที่ช่วยให้เห็นความผิดปกติภายในได้โดยตรง
อาการของโรคในระบบทางเดินอาหารหลายชนิดอาจคล้ายกัน เช่น ปวดท้อง แสบร้อน คลื่นไส้ หรือแน่นท้อง การส่องกล้องจึงช่วยให้แพทย์ตรวจดูเยื่อบุภายในและหาตำแหน่งของความผิดปกติได้ชัดเจนขึ้น
หากพบจุดที่สงสัย แพทย์สามารถเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อเพื่อส่งตรวจเพิ่มเติมได้ ซึ่งช่วยประกอบการวินิจฉัยโรคบางชนิดได้อย่างเหมาะสม
ในบางกรณี ผู้ป่วยอาจได้รับคำแนะนำให้ส่องกล้องแม้อาการยังไม่รุนแรง เช่น ผู้ที่มีประวัติโรคบางชนิด มีปัจจัยเสี่ยง หรือจำเป็นต้องติดตามความผิดปกติที่เคยตรวจพบมาก่อน
ดังนั้น การตัดสินใจว่าสมควรส่องกล้องหรือไม่ ควรให้แพทย์พิจารณาจากข้อมูลของผู้ป่วยแต่ละรายเป็นหลัก
การส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนต้นช่วยตรวจดู หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร และลำไส้เล็กส่วนต้น สามารถใช้ค้นหาสาเหตุของอาการปวดท้อง กรดไหลย้อน กลืนลำบาก อาเจียน เลือดออกในทางเดินอาหาร รวมถึงตรวจหาความผิดปกติของเยื่อบุและโรคบางชนิดได้
หากมีอาการผิดปกติต่อเนื่อง โดยเฉพาะ กลืนลำบาก น้ำหนักลด อาเจียนเป็นเลือด ถ่ายดำ หรือมีภาวะซีด ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์เพื่อพิจารณาว่าจำเป็นต้องส่องกล้องหรือไม่
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) – Upper GI Endoscopy
American Society for Gastrointestinal Endoscopy (ASGE) – Upper Endoscopy
American Society for Gastrointestinal Endoscopy (ASGE) – Appropriate Use of GI Endoscopy
Mayo Clinic – Upper Endoscopy
Tel. : 065-304-9539 Line Official : @drjamescolo
Website : www.doctorjamescolo.com
Facebook : หมอเจมส์ ศัลยกรรมลำไส้หาดใหญ่
IG : @doctorjamescolo