ริดสีดวงเกิดจากอะไร พฤติกรรมเสี่ยงที่หลายคนไม่รู้ตัว

ทำความเข้าใจ โรคริดสีดวงทวาร

โรคริดสีดวงทวารเกิดจากการโป่งพองของหลอดเลือดบริเวณทวารหนักหรือปลายลำไส้ใหญ่ ส่งผลให้เกิดอาการเจ็บ คัน มีเลือดออกขณะขับถ่าย หรือคลำพบก้อนบริเวณทวารหนัก พบได้ในคนทุกวัย โดยเฉพาะผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยงในชีวิตประจำวัน

สาเหตุหลักของริดสีดวง

การเบ่งถ่ายแรงเป็นประจำ

การเบ่งอุจจาระแรง ๆ ทำให้เกิดแรงดันในหลอดเลือดบริเวณทวารหนักสูงขึ้น ส่งผลให้หลอดเลือดโป่งพองและกลายเป็นริดสีดวงได้

อาการท้องผูกเรื้อรัง

เมื่อขับถ่ายลำบาก ต้องใช้แรงเบ่งมากขึ้น ทำให้เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดริดสีดวง โดยเฉพาะในผู้ที่รับประทานไฟเบอร์น้อย

ท้องเสียบ่อย

การถ่ายบ่อยหรือถ่ายเหลวติดต่อกัน อาจทำให้บริเวณทวารหนักระคายเคืองและอักเสบ ส่งผลต่อหลอดเลือดในระยะยาว

การตั้งครรภ์

ในผู้หญิงตั้งครรภ์ มดลูกที่ขยายใหญ่จะกดทับหลอดเลือด ทำให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก และเพิ่มโอกาสเกิดริดสีดวง

อายุที่เพิ่มขึ้น

เมื่ออายุมากขึ้น เนื้อเยื่อที่พยุงหลอดเลือดบริเวณทวารหนักจะอ่อนแอลง ทำให้เกิดการโป่งพองได้ง่าย

พฤติกรรมเสี่ยงที่หลายคนไม่รู้ตัว

นั่งนาน โดยเฉพาะการนั่งทำงาน

การนั่งนาน ๆ โดยไม่ลุกขยับ ทำให้เกิดแรงกดบริเวณก้นและทวารหนัก ส่งผลต่อการไหลเวียนเลือด

ใช้เวลานั่งในห้องน้ำนานเกินไป

การนั่งเล่นโทรศัพท์หรืออ่านหนังสือในห้องน้ำ ทำให้หลอดเลือดบริเวณทวารหนักถูกกดทับนานขึ้น

รับประทานอาหารไฟเบอร์ต่ำ

การกินผัก ผลไม้ และธัญพืชน้อย ทำให้ระบบขับถ่ายทำงานไม่ดี เสี่ยงต่อท้องผูก

ดื่มน้ำน้อย

น้ำช่วยให้กากอาหารนุ่ม หากดื่มน้ำน้อยจะทำให้อุจจาระแข็งและขับถ่ายยาก

ยกของหนักเป็นประจำ

การยกของหนักเพิ่มแรงดันในช่องท้อง ซึ่งส่งผลต่อหลอดเลือดบริเวณทวารหนัก

ไม่ออกกำลังกาย

การขาดการเคลื่อนไหวทำให้ระบบย่อยอาหารทำงานช้าลง เพิ่มโอกาสท้องผูก

อาการที่ควรระวัง

มีเลือดออกขณะขับถ่าย

มักเป็นเลือดสีแดงสด อาจพบที่กระดาษชำระหรือในโถส้วม

คันหรือระคายเคืองบริเวณทวารหนัก

เกิดจากการอักเสบหรือการระคายเคืองของผิวหนัง

มีก้อนบริเวณทวารหนัก

อาจคลำพบก้อนเล็ก ๆ หรือมีอาการบวม

เจ็บขณะนั่งหรือขับถ่าย

โดยเฉพาะในกรณีที่ริดสีดวงมีการอักเสบ

วิธีป้องกันริดสีดวง

ปรับพฤติกรรมการขับถ่าย

ไม่ควรเบ่งแรง และไม่ควรกลั้นอุจจาระ ควรเข้าห้องน้ำทันทีเมื่อรู้สึกปวด

เพิ่มไฟเบอร์ในอาหาร

ควรรับประทานผัก ผลไม้ และอาหารที่มีกากใยสูง เพื่อช่วยให้ขับถ่ายง่าย

ดื่มน้ำให้เพียงพอ

ควรดื่มน้ำอย่างน้อยวันละ 6–8 แก้ว เพื่อช่วยให้อุจจาระนุ่ม

ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

ช่วยกระตุ้นการทำงานของลำไส้และลดความเสี่ยงท้องผูก

หลีกเลี่ยงการนั่งนาน

ควรลุกเปลี่ยนอิริยาบถทุก 1–2 ชั่วโมง เพื่อลดแรงกดทับ

สรุป

โรคริดสีดวงทวารเกิดจากหลายปัจจัย ทั้งพฤติกรรมการใช้ชีวิตและสภาพร่างกาย การรู้เท่าทันสาเหตุและพฤติกรรมเสี่ยงจะช่วยให้สามารถป้องกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากมีอาการผิดปกติควรรีบปรับพฤติกรรมและดูแลสุขภาพตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เพื่อหลีกเลี่ยงการเกิดปัญหารุนแรงในอนาคต